襤klim Deiiklii Nedir ?
ドrşamba, Temmuz 25th, 2007襤klim deiiyor, d羹nya 覺s覺n覺yor. Bilim adamlar覺 kurakl覺k, seller ve olaan羹st羹 hava koullar覺 konusunda s羹rekli olarak uyar覺larda bulunuyor. Giderek artan etkilerin en b羹y羹k sebebi ise insan.8 Maddeden oluan bu i癟erikte, iklim deiiklii konusunda bilgi sahibi olaca覺z.
襤klim deiiklii nedir? Sera etkisi nedir? Is覺nman覺n Kan覺t覺 ne ? S覺cakl覺k ne kadar y羹kselecek sorular覺n覺n cevab覺 burada.
1) 襤klim deiiklii nedir?
D羹nyan覺n 覺s覺s覺 d羹zenli olarak art覺yor. K羹resel ortalama y羹zey 覺s覺s覺 u anda 15 santigrat derece civar覺nda. Jeolojik ve dier bilimsel kan覺tlar, ge癟mite y羹zey 覺s覺s覺n覺n en y羹ksek 27 santigrat, en d羹羹k de 7 santigrat derece olduunu g繹steriyor.
Fakat bilim adamlar覺 doal dengenin, insanlardan kaynaklanan youn bir 覺s覺nma s羹reciyle bozulduunu ve bu durumun d羹nyadaki hayat覺n b羹y羹k b繹l羹m羹n羹n tabi olduu iklimin istikrar覺 i癟in 繹nemli 癟覺kar覺mlara yol a癟aca覺n覺 s繹yl羹yor.
2) Sera etkisi nedir?
Sera etkisi, atmosferde oluan bir tabakan覺n yaratt覺覺 etki. Bu tabaka G羹ne’ten gelen 覺覺nlar覺n d羹nyadan yans覺d覺ktan sonra tekrar atmosferin d覺覺na 癟覺kmas覺n覺 engelliyor. Sera etkisi olmasayd覺 d羹nya son derece souk bir gezegen haline gelirdi.
Sera etkisini art覺rarak d羹nyan覺n normalden fazla 覺s覺nmas覺na neden olan gazlardan baz覺lar覺 karbondioksit, metan ve azotoksit. Bu gazlar modern end羹stride ve tar覺mda kullan覺l覺yor, fosil yak覺tlar覺n yanmas覺yla a癟覺a 癟覺k覺yor.
Atmosferin konsantrasyonu her ge癟en g羹n art覺yor. rnein atmosferdeki karbondioksit konstanstrasyonu 1800′l羹 y覺llardan beri y羹zden 30′dan daha y羹ksek bir seviyede artt覺.
Bilim adamlar覺n覺n b羹y羹k bir 癟ounluu sera etkisi yaratan gazlar覺n sal覺m覺ndaki art覺覺n, d羹nyan覺n 覺s覺s覺n覺n y羹kselmesine neden olaca覺n覺 d羹羹n羹yor.
3) Is覺nman覺n kan覺t覺 ne?
S覺cakl覺k kay覺tlar覺 19′uncu y羹zy覺l sonlar覺nda tutulmaya baland覺.k羹resel 覺s覺nma, k羹resel 覺s覺nma nedir, k羹resel 覺s覺nman覺n nedenleri, k羹resel 覺s覺nman覺n sebepleri, k羹resel 覺s覺nma videolar覺, k羹resel 覺s覺nma resimleri Ortalama k羹resel s覺cakl覺k 20′nci y羹zy覺lda yakla覺k 0.6 santigrat derece artt覺. S覺cakl覺覺n artmas覺yla buzullar覺n erimesi nedeniyle deniz seviyeleri de 10-20 santinmetre aras覺nda y羹kseldi.
Arktik deniz buzlar覺, son birka癟 10 y覺l覺n yaz ve sonbahar d繹neminde yakla覺k y羹zde 40′a varan oranda inceldi. Buna kar覺l覺k Antarktika’n覺n baz覺 b繹l羹mleri daha da soudu. Y羹zey 覺s覺s覺 ve troposferdeki 覺s覺 aras覺nda baz覺 癟elikiler g繹ze 癟arp覺yor.
4) S覺cakl覺k ne kadar y羹kselecek?
Sera etkisi yaratan gazlar覺n sal覺m覺 engellenmezse, 2100′e kadar ortalama k羹resel s覺cakl覺k 1.4-5.8 santigrat derece artacak. Olay覺n vehameti 繹yle a癟覺klanabilir: Medeniyetin ortaya 癟覺k覺覺ndan beri k羹resel ortalama s覺cakl覺k sadece 1 santigrat derece artt覺.
Sera etkisi yaratan gazlar覺n sal覺m覺 hemen kesilse bile, bilim adamlar覺 etkinin uzun bir s羹re daha devam edeceini s繹yl羹yor. 羹nk羹 b羹y羹k buz ve su par癟alar覺n覺 da i癟eren iklim sisteminin normale d繹nmesi y羹zlerce y覺l alabilir.
Baz覺 bilim adamlar覺, Gr繹nland buzullar覺nda yaanan erimenin hemen 繹nlem al覺nsa bile geri d繹n羹lmez olduunu d羹羹n羹yor. Y羹zlerce y覺l s羹recek bu ilem, deniz seviyelerinde yedi metrelik bir y羹kselmeye neden olabilir.
5) Hava durumu ne olacak?
K羹resel anlamda 癟ok daha sert hava olaylar覺 ortaya 癟覺kacak. K覺y覺 b繹lgelerde ya覺 miktar覺 artarken, i癟 b繹lgelerde s覺cak havan覺n etkisiyle kurakl覺k ba g繹sterecek.
Artan f覺rt覺nalar ve deniz seviyeleri nedeniyle daha 癟ok sel meydana gelecek. Bununla birlikte, hava s覺cakl覺klar覺 b繹lgelere g繹re 癟ok b羹y羹k farkl覺l覺klar g繹sterecek. Ve bu durumun sonu癟lar覺 tahmin edilmeyecek kadar g羹癟.
6) Etkileri neler olacak?
Tatl覺 su kaynaklar覺n覺n azalmas覺, g覺da 羹retimi koullar覺ndaki genel deiiklikler ve seller, f覺rt覺nlar, s覺cak dalgalar覺 ve kurakl覺k nedeniyle 繹l羹mlerde yaanacak art覺 gibi potansiyel tehlikeler g羹ndeme gelecek.
Bu durum en 癟ok, h覺zl覺 iklim deiimine kar覺 haz覺rl覺k yapamayan yoksul 羹lkeleri etkileyecek.
Yaam alanlar覺n覺n h覺zl覺 deiimine ayak uyduramayan bir癟ok bitki ve hayvan t羹r羹n羹n nesli yok olacak. D羹nya Sal覺k rg羹t羹’n羹n verilerine g繹re, s覺tma ve yetersiz beslenme gibi nedenlerden milyonlarca kii 繹l羹mle y羹z y羹ze gelecek.
7) Ne bilmiyoruz?
Is覺nmaya insan etkisinin ne kadar olduunu ve 覺s覺nman覺n zincirleme etkilerinin neler olabileceini bilmiyoruz.
K羹resel 覺s覺nma, sabit buzullar覺n erimesi ile sera etkisi yaratan metan gaz覺n覺n y羹ksek miktarda sal覺m覺 gibi, gelecekte 覺s覺nmay覺 tetikleyecek deiikliklere yol a癟abilir.
Daha s覺cak koullar nedeniyle b羹y羹me h覺zlar覺 artan bitkilerin, b羹y羹d羹k癟e atmosferden daha 癟ok karbondioksit 癟ekmesi gibi 覺s覺nmay覺 hafifletici etkiler de olabilir.
Ancak bilim adamlar覺, karma覺k dengenin, bu olumlu ve olumsuz etkilere nas覺l bir tepki verebilecei konusunda emin deil.
8) 羹pheciler ne diyor?
K羹resel 覺s覺nmaya 羹pheyle yaklaanlar bile d羹nyan覺n giderek 覺s覺nd覺覺n覺 inkar etmiyor. 羹phelerinin dayana覺n覺, k羹resel 覺s覺nma etkisinin insan aktiviteleri nedeniyle ortaya 癟覺km覺 olmas覺.
Baz覺lar覺 u an tan覺k olduumuz deiikliklerin olaand覺覺 olmad覺覺n覺 s繹yl羹yor. Buna en b羹y羹k dayanaklar覺 ise insan var olmadan 繹nce k羹resel iklim koullar覺nda yaanm覺 olan deiiklikler.
Baz覺 羹pheci bilim adamlar覺, 覺s覺nmay覺 bir s羹redir G羹ne’te olan y羹ksek aktivitelere bal覺yor. Bununla beraber, iklimin doal deiimlerinin en tepesinde bile bir eyler olduu ve bunda insan覺n su癟lanmas覺 gerektii y繹n羹nde g繹r羹birlii art覺yor.
Popularity: 2% [?]
Babalar k繹y羹nde, 5 Temmuz 1993 tarihinde T羹rkiye tarihine ‘Babalar Katliam覺’ olarak ge癟en 33 masum vatanda覺n 繹ld羹r羹lmesinin 14. y覺ld繹n羹m羹 d羹zenlenen t繹renle an覺ld覺. Aradan 14 y覺l ge癟mesine ramen sald覺r覺n覺n ger癟ek failleri ise halen bulunamad覺
